นายประพันธ์ ประยูรศิริ
ลักษณะเด่น: นักเรียนนอกที่หลงวัฒนธรรมตะวันตก มั่นใจในตนเอง รักเสรีภาพ แต่ขาดความรอบคอบในช่วงต้นเรื่อง ก่อนจะเติบโตจากประสบการณ์
ความสำคัญ: เป็นตัวแทนคนรุ่นใหม่ที่ต้องเรียนรู้การเลือกสิ่งดีจากตะวันตกมาปรับใช้ให้เหมาะกับสังคมไทย
วิเคราะห์ตัวละคร
พิจารณาทั้งลักษณะนิสัย บทบาท และสิ่งที่ตัวละครสะท้อนต่อสังคม
แม่อุไร พรรณโสภณ
ลักษณะเด่น: สวย ทันสมัย กล้าสังคม แต่ใช้อารมณ์ ฟุ่มเฟือย ไม่รับผิดชอบชีวิตครอบครัว และให้ความสำคัญกับความสุขภายนอก
ความสำคัญ: สะท้อนผลของการรับเสรีภาพแบบไม่สมดุลและการตัดสินใจจากความหลงใหล
นายประเสริฐ สุวัฒน์
ลักษณะเด่น: เป็นผู้รับฟังเรื่องราวและทัศนะของนายประพันธ์ แม้ไม่ปรากฏบทสนทนาโดยตรงมากนัก
ความสำคัญ: ทำหน้าที่เป็นผู้รับสาร ทำให้ผู้อ่านได้ติดตามชีวิตและความคิดของนายประพันธ์ผ่านจดหมาย
แม่กิมเน้ย
ลักษณะเด่น: แต่งกายหรูหราแบบดั้งเดิมและไม่ตรงกับรสนิยมของนายประพันธ์
ความสำคัญ: เป็นภาพแทนค่านิยมการคลุมถุงชนและช่องว่างระหว่างคนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่
พระยาตระเวนนคร
ลักษณะเด่น: มีฐานะ มีอำนาจ และมีนางบำเรอหลายคน เปลี่ยนใจง่ายและไม่รับผิดชอบความสัมพันธ์
ความสำคัญ: สะท้อนค่านิยมชายเป็นใหญ่และความไม่เท่าเทียมในความสัมพันธ์
นางสาวศรีสมาน
ลักษณะเด่น: มีกิริยามารยาทดี เป็นกุลสตรี และได้รับความเห็นชอบจากครอบครัว
ความสำคัญ: แสดงการเปลี่ยนแปลงของนายประพันธ์ที่เริ่มมองคุณค่าภายในและความเหมาะสมมากกว่าความทันสมัยภายนอก
บิดาของนายประพันธ์
ลักษณะเด่น: ยึดค่านิยมไทย มีประสบการณ์และพยายามเตือนบุตรเรื่องการแต่งงานและการใช้ชีวิต
ความสำคัญ: เป็นตัวแทนมุมมองของคนรุ่นเก่าที่แม้บางครั้งเคร่งครัด แต่มีเหตุผลจากประสบการณ์ชีวิต
